Dördüncü Enternasyonal Yürütme Bürosu’nun Açıklaması
Ağustos 2026’da dünya genelinde şimdiye kadar kaydedilen en sıcak gün yaşandı. Rekor sıcaklıklar, daha uzun süren ve daha erken başlayan sıcak hava dalgaları, tayfunlar, buzulların eriyerek çökmesi ve sel gibi şiddetli doğa olayları: Felaketler giderek daha sık, daha yoğun ve daha ölümcül hale geliyor. Küresel ısınmanın şiddetlendirdiği El Niño’nun etkisiyle aşırı hava olayları daha da ağırlaşacak. Gerek kısa gerekse uzun vadede insani, toplumsal ve sağlıkla ilgili sonuçlar son derece vahim: Gıda krizinin derinleşmesi, en kırılgan nüfus kesimlerinin zorla yerinden edilmesi ve bulaşıcı hastalıkların yeniden yaygınlaşması tehlikesi söz konusu…
Bu, geçici bir olgu değil, fosil yakıtlardan ayrı düşünülemeyecek üretimci kapitalizmin yol açtığı iklim altüst oluşunun bir tezahürüdür. Artık küresel sıcaklık artışının 1,5 °C eşiğini aşacağı kabul ediliyor.
Yöneticiler artık bu eşiğin aşılmasını önlemeyi düşünmüyorlar. En iyi ihtimalle, kömür, gaz ve petrol yakmaya devam ederken son derece kuşkulu “teknolojik çözümler” yoluyla bu aşımı sınırlamayı hedefliyorlar. Elbette bu imkânsız!
Daha da kötüsü, sistemleri sınırlarına dayanmışken kapitalistler tarım sanayisi, silahlanma ve yapay zekâ sektörlerinde yeni kâr fırsatları arıyorlar. Bunların hepsi yüksek miktarda sera gazı salımına yol açan, enerji israf eden, biyolojik çeşitliliğin çöküşünden ve gıda egemenliği aleyhine topraklara el konulmasından sorumlu sektörlerdir.
Bugün yaşanan trajedilerin yanında hafif birer öncü sarsıntı olarak kalacağı büyük bir felakete sürüklenme tehlikesi son derece gerçektir.
Dünyanın bütün bölgelerinde gerici, aşırı sağcı ve iklim değişikliği inkârcısı güçlerin yükselişi, hem suç niteliğindeki politikaların hızlandırılması hem de ayrıcalıklı bir azınlığın çıkarına hizmet eden seçici, ırkçı, cinsiyetçi ve sömürgeci uyum politikalarının uygulanması bakımından niteliksel bir sıçramayı temsil ediyor. Bu anlamda, iklim adaleti mücadelesi ile antifaşist mücadele birbirinden ayrılamaz.
Artık iklim değişikliğine uyum ile iklim değişikliğinin zayıflatılmasını bir arada ele almak hayati önem taşıyor. Başka bir deyişle, iklim altüst oluşunun zararlı etkilerinden en ağır biçimde etkilenenlerin (yaşlılar, çocuklar, hamile kadınlar, kronik hastalar…) acilen korunması ile bu altüst oluşun nedenlerine, yani fosil yakıtların yakılmasına, ormansızlaşmaya ve tarım sanayisine karşı mücadele birleştirilmelidir.
Dördüncü Enternasyonal, sosyal ve iklim adaleti için enternasyonalist bir kitle hareketinin inşasına katkıda bulunmayı amaçlamaktadır.
Bu hareket, en doğrudan etkilenenlerle birlikte, halka acil yardım ve halkın korunması, barınma, sağlık, istihdam, okul ve hastane binaları, bölgesel planlama, kent politikaları, su yönetimi, tarım politikaları ve sığınma hakkı gibi alanlarda somut uyum önlemleri içeren bir acil eylem planı hazırlamalıdır. Bu, kamusal, demokratik, toplumsal ve feminist bir uyum süreci olmalıdır.
Orman yangınlarına, sellere ve ürün kayıplarına karşı, finansmanı eksiksiz biçimde sağlanmış koruma önlemlerine acilen ihtiyacımız var. Ekolojik çöküşün hem doğrudan etkilerine hem de nedenlerine karşı mücadele ediyoruz.
Böyle bir plan, sera gazı salımlarının büyük ölçüde ve hızla azaltılması mücadelesinden ayrı düşünülemez. Bunun için en zenginlerin tüketimi (özel jetler, süper yatlar vb.) hedef alınmalı; gereksiz ve yıkıcı projelere (karayolu altyapıları, yapay zekâ veri merkezleri, doğal kaynakların yağmacı biçimde çıkarılması, devasa ticaret, ulaşım ve spor tesisleri vb.) karşı yürütülen çeşitli kampanyalar ile ormanların ve sulak alanların korunmasına yönelik mücadeleler güçlendirilmeli ve birleştirilmelidir. Toplu taşımanın ücretsiz olması, agroekoloji gibi ekolojik ve toplumsal talepler etrafında kampanyalar yürütülmeli; çalışma sürelerinin kısaltılması ve çalışma temposunun düşürülmesi de unutulmamalıdır. Bütün bunlarla birlikte, finans, enerji ve tarım sanayisi sektörlerindeki iklim suçlularının güç ve araçlarından mahrum bırakılması talep edilmelidir.
Bu hareket, militarizme ve emperyalizme karşı, Filistin’le dayanışma ve toprak reformu için yürütülen seferberliklerle ve işçi sınıfının hayat pahalılığına ilişkin talepleri etrafındaki mücadelelerle bağlantılı olmalıdır.
Alevler içindeki bir dünyada, kapitalist devletlerin öncülük ettiği militarizasyon sürecine karşı çıkıyoruz. Güçlerimizi birbirimizle savaşarak tüketmek yerine iklim değişikliğiyle mücadeleye yoğunlaştırmalıyız. Filistin’deki soykırım, Ukrayna’nın işgali ve İran’a yönelik saldırı, çevre üzerinde yıkıcı sonuçlar doğurmuştur.
Aşırı sağın iklim inkârcılığına karşı çıkıyoruz. Bu inkârcılık, ekolojik çöküşün varlığını reddederken bir yandan da bu çöküşten sağ kurtulmak için yeraltı sığınakları inşa eden milyarder finansörlerinin çıkarlarına hizmet etmekten başka bir işe yaramıyor.
Seyahat ve yer değiştirme özgürlüğünü savunuyoruz. Savaş, yoksulluk ve iklim çöküşü nedeniyle evlerini terk etmek zorunda kalan bütün insanlarla dayanışma içindeyiz. Yerli toplulukların topraklarını madencilik ve doğal kaynak sömürüsüne, kirliliğe ve yağmaya karşı savunma hakkını da destekliyoruz. Bu topluluklar, topraklarını, geçim kaynaklarını ve kültürlerini tehdit eden her türlü projeyi veto etme hakkına sahip olmalıdır.
COP sürecine ilişkin hiçbir yanılsamamız yok. Ancak bu zirveler, dünya çapındaki hareketin kapitalist siyasetçilere ve büyük şirketlere meydan okuması için bir fırsat oluşturabilir. Teknolojik çözümleri ve üretimci kapitalist dogmayı sorgulayan bilim insanları (iklim bilimciler vb.) değerli müttefiklerimizdir.
Dördüncü Enternasyonal, yapay zekâya ayrılmış veri merkezlerine karşı dünya çapında bir kampanya yürütmeyi taahhüt ediyor.
Bütün örgütlerini, çevreyi kirleten, muazzam miktarda enerji, su ve arazi tüketen bu altyapılara karşı çıkan hareketlere katılmaya teşvik ediyor.
Bu kampanya, yaşadığımız yerlerde ve işyerlerimizde kök salmakta; yerel halkı, iklim aktivistlerini ve daha pek çok kesimi harekete geçirmektedir.
Bunun da ötesinde, yapay zekânın gelişiminin temelinde yatan toplum projesine karşı mücadele ediyoruz. Yapay zekâ, devletin halk üzerindeki gözetim kapasitesini ve halklara karşı kullanılabilecek askerî araçlarını güçlendiriyor. Doğal kaynak sömürüsünü ve bunun yol açtığı yıkımı ağırlaştırıyor. İşçilerin ve köylülerin aleyhine, kapitalist sınıfa daha fazla güç kazandırıyor.
Ekolojik çöküşün ve aşırı sağcı otoriter kapitalizmin yükselişinin damgasını vurduğu bir dönemde, başka bir toplum, iyi, gerçekten insani ve ekososyalist bir toplum inşa etmek üzere siyasal iktidarı kapitalistlerin elinden almayı hedefleyen bir stratejiyi de içeren direniş programına sahip bir kitle hareketine ihtiyacımız var. Bu nedenle, Ekososyalist Bir Devrim İçin Manifesto’yu yaygınlaştırmaya ve zenginleştirmeye devam etmeliyiz.
Dünya kapitalizmine karşı devrimci manifestomuzun fikirlerini eyleme dönüştürmek için mücadele ediyoruz: Mesele yalnızca kapitalistlere karşı çıkmak değil, onları devirmek ve yeryüzüyle sürdürülebilir bir ilişki içinde herkes için daha iyi bir yaşam inşa etmektir. Kazanacağımız bir dünya var!
12 Ekim 2026
Let’s build an internationalist mass movement for social and climate justice! | Fourth International
Türkçesi: İmdat Freni Çeviri Kolektifi
